Nie wiesz czy przedszkole ma ferie i jak to wpływa na opiekę nad Twoim dzieckiem. Ten artykuł wyjaśnia zasady funkcjonowania przedszkoli w czasie ferii oraz prawa rodziców. Znajdziesz tu praktyczne informacje o dyżurach, opłatach i obowiązkach gminy.
Czy przedszkole ma ferie – ogólna zasada
W polskim systemie oświaty przedszkola traktowane są jako placówki nieferyjne. Oznacza to, że w zasadzie nie obowiązują w nich szkolne przerwy feriowe i placówka powinna zapewniać opiekę przez cały rok szkolny. Jednakże organ prowadzący może na wspólny wniosek dyrektora i rady przedszkola albo dyrektora i rady rodziców wyznaczyć przerwę organizacyjną, w czasie której gmina musi zapewnić alternatywną opiekę.
W praktyce większość przedszkoli publicznych działa normalnie w okresie ferii. Natomiast część przedszkoli niepublicznych decyduje się na przerwy ze względów organizacyjnych i ekonomicznych. W kolejnych sekcjach opisuję różnice i co z tego wynika dla rodziców.
Przedszkola publiczne – jak funkcjonują podczas ferii
Przedszkola samorządowe są zobowiązane do zapewnienia opieki przez cały rok szkolny, z wyjątkiem przerw ustalonych wspólnie przez dyrekcję i radę przedszkola lub radę rodziców. W praktyce oznacza to, że zimowe ferie nie muszą powodować zamknięcia placówki i najczęściej tego nie powodują. Organ prowadzący może jednak wyznaczyć przedszkola pełniące dyżur w okresie wakacyjnym ze względów organizacyjnych.
Należy pamiętać o prawach dziecka do bezpłatnej edukacji przedszkolnej w wymiarze minimum pięciu godzin dziennie. Każdemu dziecku w przedszkolu publicznym przysługuje co najmniej 5 godzin bezpłatnej opieki. Jeśli Twoje dziecko uczęszcza do oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, to ten oddział również jest placówką nieferyjną i obowiązują w nim te same zasady organizacyjne co w przedszkolu.
Przedszkola niepubliczne – kiedy mogą być zamknięte
Przedszkola prywatne mają większą swobodę w ustalaniu czasu pracy, ponieważ reguluje go umowa cywilno-prawna z rodzicami i decyzja organu prowadzącego. W praktyce jednak większość niepublicznych placówek stara się pracować przez cały rok, bo rodzice często potrzebują stałej opieki. Mniejsze prywatne punkty i placówki powiązane z prywatnymi szkołami mogą natomiast wpisywać przerwy feriowe do swojego rocznego kalendarza.
Do najczęstszych powodów tymczasowego zamknięcia przedszkola niepublicznego należą kwestie ekonomiczne, urlopy kadry oraz prace remontowe. Poniżej lista typowych przyczyn, dla których prywatne placówki czasami zawieszają pracę w czasie ferii:
- spadek frekwencji i nieopłacalność utrzymywania pełnego budynku,
- zgrupowanie urlopów pracowniczych i brak kadry zastępczej,
- konserwacje oraz remonty, które lepiej przeprowadzić przy pustym obiekcie,
- dostosowanie do kalendarza szkół prywatnych lub profilu edukacyjnego placówki.
Jeżeli zapisujesz dziecko do przedszkola prywatnego, sprawdź w umowie zasady dotyczące dni wolnych i wysokości czesnego w okresach przerw. To zabezpieczy Cię przed niespodziewanymi utrudnieniami organizacyjnymi.
Dyżury wakacyjne i przerwy organizacyjne – co to oznacza dla rodzica
Gmina może wyznaczyć przedszkola pełniące dyżur w okresie wakacyjnym, aby zapewnić rodzicom alternatywę w czasie planowych przerw. Zapisy na dyżury zwykle odbywają się z dużym wyprzedzeniem i liczba miejsc może być ograniczona. Warto śledzić ogłoszenia placówki i złożyć zgłoszenie na czas.
Jeśli Twoje przedszkole ogłosi przerwę, to odpowiedzialność za zapewnienie opieki w tym czasie spoczywa na władzach gminy. W praktyce gmina organizuje miejsca w innych przedszkolach lub wskazuje placówki dyżurujące. W sytuacji, gdy nie ma takiej możliwości, organ prowadzący powinien poinformować rodziców o alternatywach i zasadach zapisu.
Ferie to także dobry moment na remonty i naprawy instalacji. Placu zabaw i sal nie remontuj przy dzieciach jeśli można zrobić to poza ich obecnością.
Prawa rodziców i obowiązki gminy – ważne informacje praktyczne
Rodzic ma prawo decydować o długości pobytu dziecka w przedszkolu i nie może być zmuszany do korzystania z pełnego czasu płatnego pobytu. Organ prowadzący ustala bezpłatny wymiar zajęć, który nie może być krótszy niż 5 godzin dziennie. Jeśli chcesz, możesz zadeklarować krótszy lub dłuższy pobyt dziecka zgodnie z własnymi potrzebami.
Za czas pobytu wykraczający poza bezpłatny wymiar organ prowadzący może pobierać opłaty, ale ich wysokość jest ograniczona przepisami. Maksymalna stawka za każdą rozpoczętą godzinę nadwyżki nie może przekroczyć 1 zł. Warto też wiedzieć, że żądanie przez przedszkole dokumentów od rodzica dotyczących zobowiązań finansowych gminy w innej miejscowości jest bezpodstawne.
| Element | Przedszkole publiczne | Przedszkole niepubliczne |
| Obowiązek pracy w ferie | Tak, placówka nieferyjna z wyjątkiem ustalonych przerw | Nie, czas pracy określa organ prowadzący i umowa |
| Minimalny bezpłatny czas | 5 godzin | Określony w umowie |
| Opłaty za nadwyżkę godzin | Do 1 zł za rozpoczętą godzinę | Ustalane indywidualnie |
| Transport jeśli droga > 3 km | Gmina zapewnia bezpłatny przejazd lub zwrot kosztów | Zależy od umowy |
Jeżeli droga do przedszkola jest dłuższa niż trzy kilometry, gmina ma obowiązek zapewnić dziecku transport lub zwrócić koszty dojazdu. Próg odległości to 3 km. Deklaracja kontynuacji wychowania przedszkolnego składa się corocznie i może zabezpieczyć miejsce dziecka w tej samej placówce.
Jak się przygotować – praktyczne kroki gdy przedszkole zmienia zasady
Sprawdź statut przedszkola i zapisy w umowie o świadczenie usług edukacyjnych jeszcze przed podpisaniem. Statut oraz umowa powinny zawierać informacje o dniach wolnych, zasadach dyżurów oraz odpłatnościach za nadwyżkę godzin. Dokumenty te dają Ci podstawę do rozmowy z dyrekcją w razie wątpliwości.
Jeżeli placówka zapowiada przerwę albo zmiany godzin, wykonaj kilka prostych kroków by zabezpieczyć opiekę nad dzieckiem:
- skontaktuj się z dyrektorem i zapytaj o harmonogram dyżurów oraz listę placówek zastępczych,
- sprawdź możliwości zapisania dziecka do przedszkola dyżurującego w gminie lub pobliskiej gminie,
- zorientuj się w dostępności prywatnych półkolonii i zajęć organizowanych w czasie ferii,
- jeśli konieczne, ustal z pracodawcą elastyczny czas pracy lub urlop na dni, gdy brak opieki.
W razie wątpliwości odnośnie zgodności działań przedszkola z prawem możesz zwrócić się do organu prowadzącego, a także zgłosić sprawę do nadzoru oświatowego. Warto zachować dowody korespondencji oraz kopie deklaracji i umów, by w razie potrzeby mieć pełen zestaw dokumentów.
Co warto zapamietać?:
- Publiczne przedszkola są placówkami nieferyjnymi – co do zasady działają także w ferie; przerwa organizacyjna jest możliwa tylko po uzgodnieniu (dyrektor + rada) i wtedy gmina musi zapewnić alternatywną opiekę.
- Każdemu dziecku w przedszkolu publicznym przysługuje minimum 5 godzin bezpłatnej opieki dziennie; za każdą rozpoczętą dodatkową godzinę opłata nie może przekroczyć 1 zł.
- Przedszkola niepubliczne same ustalają czas pracy i przerwy (umowa z rodzicami); przed zapisem trzeba sprawdzić w umowie dni wolne, zasady opłat w czasie przerw i ewentualne zamknięcia w ferie.
- W czasie przerw i wakacji gmina organizuje dyżury przedszkoli; rodzic powinien pilnować terminów zapisów, a w razie zamknięcia placówki ma prawo do wskazania przez gminę innego miejsca opieki.
- Rodzic decyduje o długości pobytu dziecka (nie można go zmuszać do pełnego, płatnego wymiaru); jeśli droga do przedszkola przekracza 3 km, gmina ma obowiązek zapewnić bezpłatny transport lub zwrot kosztów.
